GEMEENTE HOORN

GEMEENTE HOORN

UITDAGING

‍“Of gelijkwaardig”

Deze tekst staat vaak in RAW bestekken bij de specificatie van de gewenste materialen. Maar krijg je dan ook een gelijkwaardig product met dezelfde functie? En wat wordt er bedoeld met functie? Indien we vragen naar een mast zonder lasnaad en we krijgen een mast met een lasnaad dan is de functie van beide masten gelijk, namelijk het vasthouden van het armatuur gedurende 40 jaar. 

Dit zijn lastige zaken waar we met de komst van nieuwe innovatieve en hypermoderne led verlichtingsarmaturen voor de openbare verlichting tegen aan lopen. Die komst ging namelijk gepaard met een vertienvoudiging van het aantal leveranciers van armaturen uit verschillende landen, met sterk uiteenlopende kwaliteitsniveaus. Is die kwaliteit nog wel zo goed dat het armatuur 20 jaar mee gaat en hoe kun je die borgen in een RAW bestek. De Kruijter heeft een functionele omschrijving gemaakt die als bijlage bij het bestek wordt gevoegd. In het bestek worden de aantallen van de verschillende producten opgegeven en voor de functionele eisen wordt verwezen naar deze bijlage.

Op deze wijze ligt vast waar de armaturen aan moeten voldoen en moet de aanbieder aantonen dat hij deze kan leveren. De eerste ideeën voor deze opzet stammen uit 2008 en zijn uitgewerkt voor een project bij de gemeente Haarlemmermeer.  In januari 2014 heeft De Kruijter voor de gemeente Hoorn dit concept in uitgekristalliseerde vorm voor de aanschaf van verlichtingsarmaturen opnieuw gebruikt.

Gemeente Hoorn De gemeente Hoorn heeft het uiterlijk van haar armaturen bij beleid vastgelegd en wil in het openbaar gebied, om wildgroei te voorkomen, deze uitvoeringsvorm handhaven. Naast de uitvoeringsvorm en prijs is kwaliteit van het armatuur erg belangrijk. De eisen die gesteld worden in het bestek mogen –helaas- niet naar een fabricaat of type toe worden geschreven. De omschrijving moet zo algemeen mogelijk worden geformuleerd en voldoende bandbreedte hebben voor het kunnen aanbieden van een alternatief door de leverancier. De gekozen opzet omschrijft de eisen dermate specifiek, dat zelfs als het oorspronkelijk gewenste fabricaat of type niet bij het aanbod zit, het aangeboden alternatief altijd voldoet aan de wensen van de gemeente.

Hoe is het opgesteld De bijlage met eisen is onderverdeeld in drie categorieën, namelijk  esthetische , technische en lichttechnische eisen. In de esthetische omschrijving worden de huidige kegelvorm en blokvorm die op dit moment worden toegepast vastgelegd. Deze parameters zijn hoogte, lengte, breedte, diameter en een grove vorm omschrijving waarbij ook de hoeken van de schuine vlakken zijn omschreven. De maatvoering is met de nodige toleranties zo opgesteld dat het beeld buiten eenduidig is en verschillende fabricaten en typen zouden kunnen voldoen.

Naast het esthetische aspect zijn er een dertigtal technische eisen opgesteld die de kwaliteit van het armatuur moeten waarborgen. De eisen zijn zeer praktisch opgesteld en door een verlichtings­specialist te controleren; zoals de eis dat de leds achter een glazen ruit moeten zitten of elektro­technische eisen die kunnen worden gesteld aan de armaturen.  Kennis die is vergaard door 20  jaar ervaring in de openbare verlichting. Tot slot dient het armatuur over een goede karakteristieke lichtverdeling te beschikken om na plaatsing in het openbaar gebied te voldoen aan het gestelde lichtbeeld. Hiervoor zijn 7 lichttechnische eisen in de bijlage bij het bestek opgenomen . Door het geven van een bandbreedte van de lichtstroomwaarden per hoek kan de gewenste uitstralingsvorm worden vastgelegd en zo ook het gewenste lichtbeeld worden bereikt.    

Slim fit De gekozen methode past binnen het huidige beleid van aanbesteden van de gemeente Hoorn. Daarbij  wordt niet meer gestuurd op producten, maar op het borgen van de lichtkwaliteit over een langere periode. Deze “eenvoudige” bijlage  heeft voor de gemeente Hoorn dan ook een hoge toegevoegde waarde bij een aanbestedingsproces.

WAT HEBBEN WE GEDAAN

Functioneel beschrijven van materiaal eisen om te komen tot een eenduidig beeld in de buitenruimte en een kwalitatief goed product.

Koen van Leenen en Emile van Boven
In het gemeentelijk beleidsplan 2014-2024 is bepaald dat uniformiteit in vormgeving en kleurstelling van belang is. Dit heeft geleid tot keuzes van een klein aantal armaturen en lichtmasten die we de komende jaren gaan toepassen in de gemeente. We hebben eerst zelf geprobeerd om de gewenste armaturen in de RAW-systematiek te zetten, maar het neutraal omschrijven van de vormgeving en kwaliteit was voor ons niet uit te voeren. We hebben de hulp ingeroepen van De Kruijter en dit heeft geresulteerd in de besproken bijlagen. De armaturen zijn nu objectief beschreven, liggen er geen patenten aan verbonden en zijn bij in ieder geval 2 leveranciers te koop. Een gelijkwaardig product is alleen van toepassing indien het aan de specificaties van de bijlage voldoet. Bij de aanbesteding leidde deze innovatieve manier van productomschrijving tot vragen, waarbij het zelfs de toets der kritiek van de Commissie van Aanbestedingsexperts [CASE98] heeft doorstaan. 

Het is al met al voor ons een tijd vretende aanbesteding geweest, maar daarentegen zeer leerzaam. Doordat we in Hoorn de komende jaren nog duizenden armaturen gaan vervangen, is deze innovatieve productomschrijving voor de markt een zeer interessant product. We verwachten dat meerdere leveranciers hier hun voordeel mee gaan doen. Overheden voldoen hiermee omtrent hun inkoop- en aanbestedingsbeleid en krijgen kwalitatief goede producten.