VLAKETUNNEL

Rijkswaterstaat

UITDAGING

Verlichting van tunnels is een specifiek aandachtsgebied in openbare verlichting. Een tunnel moet de hele dag worden verlicht. In de zone na de ingang is overdag een verhoogd lichtniveau noodzakelijk om – nog voor de tunnelingang rijdend – het verloop van de weg in de tunnel en objecten op de weg te kunnen zien. Tunnelverlichting verbruikt dus veel energie – voor het verlichten van één kilometer verkeerstunnellengte van een snelweg is net zoveel energie nodig als voor het verlichten van 20 km open weg. Dit gegeven leidt ertoe dat men constant zoekt naar   mogelijkheden om het energieverbruik van tunnelverlichting te beperken.

Het gebruik van leds lijkt dan een logische stap. Er is daaromonderzoek gedaan naar de mogelijkheden op vermindering van het energieverbruik door leds in vergelijking tot de veel gebruikte hogedruk natrium verlichting. Aangezien leds een specifiek patroon van lichtverdeling hebben waarbij weinig of geen strooilicht optreedt en de lichtkleur van leds aanzienlijk verschilt van hogedruk natrium en TLverlichting kunnen onverwachte effecten op de verlichtingsomstandigheden optreden die bij hogedruk natrium en TL armaturen geen probleem zijn. Naast een studie naar energieverbruik zijn daarom ook de verlichtingsomstandigheden gesimuleerd. Er is een schatting gemaakt van de investeringskosten en gebruikskosten van een verlichtingsinstallatie gebaseerd op led ter vergelijking met de kosten voor en hogedruk natrium verlichtingsinstallatie. Voor de ledverlichting is bewust niet uitgegaan van op dit moment in de markt verkrijgbare ledverlichtingsarmaturen. Ten tijde van de start van het onderzoek waren er nog geen specifieke armaturen voor tunnel-verlichting vanmeerdere leveranciers beschikbaar. Er is daarom gekozen voor de ontwikkeling van een op tunnelverlichting toegesneden led waarbij het uitgangspunt een lijnvormige verlichting is en waarbij de reflectie-eigenschappen van het wegdek zo goed mogelijk worden benut.

Het onderzoek is gebaseerd op de Vlaketunnel omdat deze tunnel in 2008/2009 werdt gerenoveerd en misschien de mogelijkheid biedt ledverlichting toe te passen. In de Vlaketunnel is ten tijde van het onderzoek een combinatie aanwezig van TL-lijnverlichting in de centrale zone en hogedruk natrium verlichting in de ingangszone. Deze uitvoering van verlichting is niet vergeleken met led verlichting omdat dit een oneigenlijke vergelijking met hogedruk natrium verlichting – zoals veel gebruikt in tunnels – zou opleveren.

WAT HEBBEN WE GEDAAN

Modelmatig onderzoek en berekenen van het besparingspotentiaal.