Lichthinderonderzoek-geluidschermen

Lichthinderonderzoek langs de N211 in Wateringen

Kunnen glazen geluidsschermen zonlicht zo reflecteren dat weggebruikers er hinder van ondervinden? Die vraag onderzocht De Kruijter Openbare Verlichting voor de geplande schermen langs de N211 in Wateringen. Met een 3D-simulatie brachten we in beeld waar en wanneer reflecties in het zicht van bestuurders kunnen komen. Het onderzoek wees ook uit welke aanpassing de hinder naar verwachting kan verminderen.

De uitdaging

Bij de reconstructie van de N211 zijn op verschillende plekken geluidsschermen voorzien. Glazen schermen laten licht door en behouden het zicht op de omgeving, maar kunnen ook zonlicht weerspiegelen. Of een bestuurder die reflectie ziet, hangt af van de stand van de zon, de positie van het scherm en de plek van de bestuurder op de weg.

Holland Scherm B.V. vroeg ons te onderzoeken of de geplande schermen hinderlijke reflecties kunnen veroorzaken. Daarbij ging het niet alleen om de vraag of de zon zichtbaar wordt in het glas, maar ook hoe sterk de mogelijke verblinding is.

Onze aanpak

We gebruikten een 3D-model van het onderzoeksgebied en voegden de reflectie-eigenschappen van het geplande glas toe. Vervolgens brachten we de banen van de zon gedurende het jaar in het model aan. Zo konden we zien in welke maanden zonlicht vanuit de positie van een bestuurder via de schermen wordt gereflecteerd.

We beoordeelden het traject per rijstrook, op meetpunten met ongeveer 100 meter tussenruimte. Voor de plekken waar reflecties zichtbaar waren, berekenden we de mogelijke verblinding met de Daylight Glare Probability (DGP). Deze maat helpt om te beoordelen hoeveel hinder een felle lichtbron in het gezichtsveld kan veroorzaken.

Het resultaat

Aan de noordzijde van het traject liet de simulatie duidelijke reflecties zien in scherm N4, van april tot en met september. De berekende hinder was het grootst vanaf meetlocaties 1 en 2, waar de DGP rond 0,48 uitkwam. Verderop op het traject nam de hinder af.

Aan de zuidzijde was de berekende hinder beperkt. Alleen bij scherm Z4 liet meetlocatie 2 in mei en augustus kortstondige momenten van mogelijke verblinding zien. Het onderzoek maakte daarmee concreet op welke plekken en in welke perioden een maatregel zinvol is.

De voorgestelde oplossing

Een mogelijkheid is glas met een reflectieverminderende coating. In het onderzoek is doorgerekend wat er gebeurt als de zonreflectie van het glas daalt van 8% naar 1%. De DGP zou dan naar verwachting afnemen van ongeveer 0,48 naar 0,30–0,34. Dat is een berekende verwachting voor aangepast glas; het rapport bevat geen meting na plaatsing.

Als alternatief noemt het onderzoek een andere hellingshoek voor de schermen, waarbij de bovenzijde richting de rijbaan wordt gekanteld. Welke maatregel wordt gekozen, vraagt om een afweging in het verdere ontwerp.

Wat dit project bijzonder maakt

Reflectiehinder is niet op één plek of één moment te beoordelen. De zon verplaatst zich gedurende de dag en het jaar, terwijl een bestuurder langs de schermen rijdt. Door zonnebanen, glasreflectie en verschillende posities op de weg in één model te combineren, konden we aanwijzen waar het risico het grootst is en het effect van een mogelijke oplossing berekenen.

Zo verandert een algemene zorg over schittering in een gerichte ontwerpvraag: welke schermen vragen om aanpassing, en hoeveel vermindert die aanpassing de berekende hinder?

Veelgestelde vragen

Wat is reflectiehinder bij een glazen geluidsscherm?
Reflectiehinder ontstaat wanneer zonlicht via het glas in het zicht van een weggebruiker wordt weerkaatst. De mate van hinder hangt onder meer af van de zonnestand, de plaats van het scherm en de kijkrichting van de bestuurder.

Waarom zijn verschillende meetpunten en rijstroken onderzocht?
Een reflectie kan vanaf de ene positie zichtbaar zijn en vanaf een andere positie niet. Door het traject op meerdere plekken en per rijstrook te beoordelen, wordt duidelijk waar mogelijke hinder optreedt.

Is de voorgestelde coating al in de praktijk getest op dit traject?
Het onderzoek berekent het verwachte effect van glas met een lagere reflectie. De genoemde afname van de DGP is dus een uitkomst van de berekening, geen meting aan geplaatste schermen.

Een vergelijkbaar lichtvraagstuk?

Kunnen glazen gevels, geluidsschermen of andere oppervlakken hinderlijke zonreflecties veroorzaken? Met 3D-simulaties en verblindingsberekeningen brengen we de risico’s in beeld en onderzoeken we welke ontwerpaanpassingen de hinder kunnen verminderen.

‍