UGR-buiten

nieuws

12/2022
De huidige rekenmethoden voor verblinding in de buitenruimte zijn niet meer toepasbaar voor ledverlichtingsinstallaties en missen essentiële onderdelen om tot een goed oordeel te komen.

De huidige methodieken voor het berekenen van hinder door verblinding leveren in de praktijk niet het gewenste resultaat op.

Veel van deze methodes zijn ontwikkeld voor oude conventionele verlichtingsarmaturen welke zijn voorzien van een gasontladingsbuis of bol en met een aluminium spiegel of kunststof refractiekap voor de juiste verdeling van het licht. Met als resultaat is een groot lichtgevend oppervlak. En sterke piek luminanties komen door gebruik van gematteerd aluminium bij deze lichtbronnen minder vaak voor. De noodzaak voor een herziening van de berekeningsmethode was er niet.  

 

Echter de nieuwe ledarmaturen bestaan uit een printplaat (PCB), voorzien van leds met een lens voor de lichtdistributie, soms nog afgeschermd door een interne diffusor. Naast deze directe varianten, komen er ook indirecte varianten voor maar het lijkt erop dat deze langzaam uit het straatbeeld verdwijnen doordat deze techniek minder efficiënt is. Combinaties van beide methoden in één armatuur zijn een opkomende trend.

 

Echter in aanbesteding waar het om de laagste prijs gaat en maximale efficiëntie van het armatuur is het aanbieden van een armatuur waar direct in de lenzen kan worden gekeken de variant die het hoogste scoort. Het lichtcomfort kan met de huidige rekenmethoden niet worden aangetoond. En het gevolg is een armatuur dat is voorzien van zeer heldere puntlichtbronnen welke een helderheid kunnen hebben van wel 20.000.000 cd/m2.


Wat gaat er mis.

Er mist in elke methode 1 of meerdere parameters. Overdag is een autokoplamp minder hinderlijk dan ’s avond als het donker is. Conclusie de achtergrond helderheid is dus van belang, Het tweede en derde punt is de helderheid en de grootte of afmeting van de van de lichtbron. De oude vertrouwde natrium lamp was wel 1,0 meter lang, 66mm rond en gaf 26.000lm. Niemand had hier last van. Nu met led verlichting is, voor hetzelfde armatuur, de oppervlakte nog maar een vlak van 30 x 30 cm en bestaat uit 250 leds en geeft gemiddeld dezelfde hoeveelheid licht. Echter indien een meting wordt uitgevoerd aan een dergelijk lichtgevend oppervlak dan is te zien dat het bestaat uit hele kleine zeer felle lichtpunten met een tussenruimte waar geen licht uit komt.

Het resultaat is dat het lichtgevend oppervlak veel kleiner is dan alleen de printplaat met leds en ook een reden voorherziening van de methodiek. Deelnemers van het openbaar gebied ervaren deze led-verlichting vele malen hinderlijker dan de oude vertrouwde natriumverlichting. Tot slot is de positie waar de lichtbron zich bevindt in het blikveld van belang. Recht in de lichtbron kijkend is hinderlijker dan wanneer deze zich zijwaarts van het blikveld bevindt. Nu de ingrediënten voor het maken van verblinding bekend zijn kan per methode worden beschouwd of deze werkt of niet.      

Boven is te zien dat geen enkele methode werkt met uitzondering van de UGR

Nieuwinzicht

De universiteit van Leuven heeft de UGR-methode voor binnenverlichting dusdanig aangepast dat deze toepasbaar is voor armaturen die bestaan uit een lichtgevend oppervlak opgebouwd uit losse punt lichtbronnen. Deze aangepaste methode houdt rekening met alle vieraspecten (tabel 1) die verantwoordelijk zijn voor het ervaren van verblinding. De kruijter heeft deze methode verder aangepast zodat deze bruikbaar is voor buiten. Denk aan de grenswaarden en niet blurren van het lichtgevend oppervlak.

Het rekenraster dat gebruikt wordt voor de gelijkmatigheid, lichtniveau en minimale verticale verlichtingssterkte kan ook worden gebruikt om de locatie te bepalen waar de meeste hinder optreed. Zie onder.

Vervolgens wordt op deze locatie berekend hoeveel licht er vanuit de omgeving op het oog valt en er wordt een beeld gemaakt van het lichtgevend oppervlak van het armatuur en de positie in het blikveld. Dit is de positie waarbij de waarnemer recht vooruit kijkt (richting het einde van de straat). Met de onderstaande grafiek van de Guth Position Index kan, aan de hand van de positie in het blikveld, het cijfer worden toegekend. Y 90 is recht naar boven, Y -90 is recht naar beneden, X 180 is 90 graden naar links en 0 is 90 graden naar rechts.

Guth Position Index grafiek W. Kim et al. / Building and Environment 44 (2009) 1017–1023

Het bepalen van de grootte en helderheid van het lichtgevend oppervlak kan ook op kantoor plaatsvinden in ons eigen meetlab en door gebruik te maken van de nieuwe inzichten van de universiteit van Leuven. Vraag naar de kosten of kom langs.

Veel buitenlandse licht professionals hebben veel interesse in deze methodiek voor het bepalen van verblinding buiten en reageren enthousiast.

Zie ook:
https://www.slideshare.net/Dekruijter/ugrbuiten-23032022pdf-254802494

Overige blog posts